تبلیغات
ادبیات پارسی - ادبیات جهان
ادبیات پارسی
بزرگترین وبلاگ ادبی ایران
در ادامه تاریخ ادبیات و آموزش مجازی مناظره سه قطره و مناجات رابیندرانات تاگور آورده می شود.

مناظره میان سه قطره ترجمه ی شعر « قطرات سه گانه» از «تریللو» شاعر ایتالیایی است كه « یوسف اعتصام الملك» پدر پروین اعتصامی ،آن را ترجمه و در مجلّه ی بهار چاپ كرده است. گویا، پروین اعتصامی،در یكی از سروده های خود ،مناظره میان گوهر و اشك ،متأثّر از این سروده بوده است.

 

مناظره: « آن است که شاعر یا نویسنده ، دو طرف را برابر هم قرار دهد و آن ها را بر سر موضوعی به گفت و گو وادار کند و در پایان یکی را بر دیگری غالب گرداند.»

 

سؤالات تاریخ ادبیات

شعر « قطرات سه گانه» از كیست؟

«تریللو»كیست؟

شعر « قطرات سه گانه» چه كسی به فارسی ترجمه كرد؟

« یوسف اعتصام الملك» كیست؟

پروین اعتصامی،در  كدام یك از سروده های خود از   شعر « قطرات سه گانه»   «تریللو» تأثیر گرفته است؟

 

قطرات سه گانه

روزی  هنگام سحرگاهان،  ربّ النّوع سپیده دم  از  نزدیکی گل سرخ  شكفته ای می گذشت . سه قطره آب بر روی برگ گل مشاهده نمود كه او را صدا كردند.

 

ربّ النّوع سپیده دم: خدای سپیده دم

 

- چه می گو یید ای قطرات درخشان؟

- می خواهیم در میان ما حَكَم شوی.

 

حَكَم: داور

 

- مطلب چیست؟

- ما سه قطره ایم كه هر یك از جایی آمده ایم؛ می خوا هیم بدانیم كدام بهتریم.

- اوّل تو خود را معرّفی كن.

یكی از قطرات جنبشی كرد و گفت:

- من از ابر فرود آمده ام. من دختر دریا و نماینده ی اقیانوس موّاجم.

دومی گفت:

- من  ژاله و پیشرو   بامدادم  . مرا  مشّاطه ی   صبح  و زینت بخش  ریاحین  و  ازهار   می نامند.

 

مشّاطه:آرایشگر

ریاحین :گل ها

  ازهار: شكوفه ها

معنی:من شبنم هستم .من از صبح خبر می دهم. نام من را آرایشگر صبح   و زینت دهنده گیاهان و شکوفه ها گذاشته اند.

 

- دخترك من ‍‍‍‍! تو كیستی؟

- من چیزی نیستم.  من از چشم دختری افتاده ام . نخستین  بار  تبسّمی بودم ؛  مدتّی دوستی نام داشتم ؛  اكنون اشك نامیده می شوم.

دو قطره ی اوّلی از شنیدن این سخنان خندیدند امّا ربّ النّوع ، قطره ی سومی را به دست گرفت و گفت:

- هان!به خود باز آیید و خودستایی  ننمایید. این از شما پاكیزه تر  و گران بها تر است.

- اوّلی گفت: من دختر دریا هستم.

 دوّمی گفت: من دختر آسمانم.

- ربّ النّوع گفت: چنین است امّا این  بخار لطیفی  است     كه از قلب بر خاسته   و از مجرای  دیده  فرود آمده است!

این بگفت و قطره ی اشك را مكید  و از نظر غایب گشت.

 

 معنی:امّا اشک خون قلب است   که بخار می شود  و از چشم بصورت اشک می ریزد.

 

معرفی

«رابیندرانات تاگور»  (1941 - 1861 م)  از شاعران بزرگ جهان و  از  افتخارات هندوستان  و  مشرق زمین  است . تاگور  در  کلکته چشم به جهان گشود.در کودکی با  ادبیّات هند  آشنا شد . دو بار به انگلستان سفر کرد و  پس  ازسفر دوم ، به نهضت آزادی میهن  خویش   پیوست  و  مورد  احترام  گاندی ،رهبر بزرگ هند،  قرار گرفت . اشعار  او  سرشار  از  ذوق عارفانه ،  ستایش آزادی و آزادگی  و  الهام گرفته  از صحنه های عادی  و  جزِِئی زندگی است. این نویسنده ،  شاعر و  فیلسوف بزرگ ، به  دریافت جایزه ی ادبی نوبل  نیزنایل آمد. قطعه ی«پروردگارا»، با ترجمه ی  «محّمد تقی مقتدری» ،  یکی ازآثار تاگور است.

 

سؤالات تاریخ ادبیات

تاگور اهل کجاست؟ چه جایگاهی در ادبیّات جهان دارد؟ 

 

 

پروردگارا

پروردگارا، دعایم به درگاه تو این است:

بی نوایی و تنگ چشمی را از دلم ریشه کن ساز  و از بیخ و بُن برکن؛

  معنی: فقر و حسادت را از وجود من نابود کن. 

اندکی نیرویم بخش تا بتوانم بار شادی ها  و غم ها را تحمّل کنم.

نیرویی به من ارزانی فرما تا عشق خود را در خدمت و کمک، ثمر بخش سازم.

توانی  به  من  عطا  فرما     که  هیچ گاه  چیزی  از  بی نوایی  نستانم    و در برابر گستاخ  و مغرور،   زانوی دنائت  خم نکنم.

دنائت:پستی، كم همتی

معنی: خدایا نیرویی به من ببخش   که هیچ زمانی چیزی از بیچاره ای نگیرم   و دربرابر افراد مغرور   به خواری تعظیم نکنم.

 

 

قدرتی  به  من  بخشا    تا روح خود را از تعلّق به جپفه های  ناچیز  روزگار بی نیاز کنم.

 جیفه: لاشه،مُردار،جیفه ی دنیا : مجازاً مال و منال دنیا

معنی: توانی به  من ببخش  تا روح خود را از  وابستگی به چیزهای بی ارزش و مال و منال دنیا بی نیاز کنم.

 و  از  هر چه  رنگ  تعلّق  پذیرد ، آزادش  سازم. 

معنی: و آن را از وابستگی به دلبستگی های دنیا آزاد کنم.

 و نیرویی به من ده تا قدرت و توان خود را از روی کمال عشق و نهایت محبّت تسلیم خواسته ها و رضای تو کنم.

 

خودآزمایی

 

1. دو بیت زیر از حافظ شیرازی با کدام قسمت های نیایش تاگور ارتباط دارد؟

                       رضا به داده بده وز جبین گره بگشا                که بر من و تو در اختیار نگشاده است

و نیرویی به من ده تا قدرت و توان خود را از روی کمال عشق و نهایت محبّت تسلیم خواسته ها و رضای تو کنم.

اندکی نیرویم بخش تا بتوانم بار شادی ها  و غم ها را تحمّل کنم.

 

                       غلام  همّت  آنم  که  زیر چرخ کبود                ز هر چه  رنگ  تعلّق  پذپرد  آزاد است

خدایا قدرتی به من بخشا تا روح خود را از تعلّق به جیفه ی های ناچیز  روزگار بی نیاز کنم  و از هر چه رنگ تعلّق پذیرد، آزادش سازم

 

2- در بخش قطرات سه گانه منظور از جملاتی كه قطره سوم در معرفی خود می گوید،چیست؟

اشك برخاسته از احساسات پاك انسانی است و به همین خاطر ارزشمند است. او با این سخنان خود را حاصل جریان عاشقی می داند چون عشق معمولا با لبخند آغاز می شود سپس وارد مرحله ی دوستی می شود و سرانجام  با اشک پایان می پذیرد.

 

 

3-قطعه ی «گوهر و اشك» سروده ی پروین اعتصامی را در كلاس بخوانید

 

4- شعر «یكی قطره باران» سعدی را بادرس «قطرات سه گانه» مقایسه كنید.

یک قطره باران ز ابری چکید                    خجل شد چو پهنای دریا بدید

که جایی که دریاست من کیستم؟              گر او هست حقا که من نیستم

چو خود را به چشم حقارت بدید              صدف در کنارش به  جان پرورید

سپهرش به جایی رسانید کار                      که شد نامور لؤاؤ شاهوار

بلندی از آن یافت کاو پست شد                در نیستی کوفت تا هست شد

در این شعر سعدی چون قطره ی باران تواضع و فروتنی کرد تبدیل به مروارید شد و در قطعه قطرات سه گانه نیز چون قطره ی سوم تواضع و فروتنی کرد رب النوع سپیده دم او را انتخاب کرد.

 

سؤالات بیاموزیم 6

1- قطعه ی ادبی چیست؟

2- در قطعات ادبی ،عنصر .........و بیشتر .................دیده می شود؟

3- نثر شاعرانه چیست؟




برچسب ها: ادبیات جهان،
نوشته شده در تاریخ شانزدهم دی 93 توسط