تبلیغات
ادبیات پارسی - شعر زلال(1)
ادبیات پارسی
بزرگترین وبلاگ ادبی ایران

 تعریف كلّی « زلال » :شعری است با طول وزن پلّه ای كه بطور مساوی از كم شروع شده و در كم نیز به اتمام می رسد . این نوع شعر دارای 5 الی 11 سطر می باشد . از لحاظ وزن به طولانی ترین سطر كه سطر وسطی می باشد  « سطر مادر »  و  سطرهای اطراف آن را  « سطرهای قرینه »  می گویند . زلال  دارای دو نوع  ( عروض و آزاد ) می باشد كه  هركدام برای خود  اصول و تعاریف خاصّی دارند. در شعر « زلال » ،  نحوه ی حركت اوزان با صعود و نزولشان ، تصویر فتح قلّه ای را در  وزن  مصوّر مثلثی به تجسّم ذهنی رسانده و فضای هندسی  جالبی را در  عالم  خیال و معنا ، نمایان می سازد .

اوزان عروضی در این نوع شعر ، بیشتر روی آهنگ بیرونی یا  روی  نوعی حالت ریتمیك و ملودیك موسیقیایی سوار است  و بصورت  امواج ، صعود و نزول پله ای منظّم دارد .وزن موسیقیائی زلال ، با معلوم شدن تعداد ضرباهنگ سطر اوّل و یا كشف ریتم سطر مادر  بدست می آید. « زلال »  بهترین  قالب منظّم  تازه بنیاد  برای ظهور تخیّل و تصویر در آغوش استعدادهای تازه به میدان رسیده است  و جلوه های عاشقانه و حسّ های عرفانی و تصاویر نادر ماورائی در این نوع شعر  در  زبانی ساده و شفّاف به اوج خود می رسد . به عبارتی ، زلال ، قالبی است بیشتر برای شورهای عاشقانه و عرفانی و ماورائی به زبانی ساده و شفّاف و پیام های اجتماعی را نیز  اغلب ، رك و پوست كنده  می گوید .در نزول و صعود  وزن  مصوّر مثلّثی شعر زلال ، احساسهایی عمیق  می توانند  تموّج داشته باشند كه اغلب حركات آیینه گونشان از گوشه گوشه های آن نشأت گرفته  و  سحر سخن با كوتاهترین كلام  ، چون شفقی بر سر قلّه ، نمایان است . این نوع شعر  ، زبان خاصّ خودش را دارد و با ریتم خاصّ موسیقیایی بر طبق سلیقه و ذوق شاعر ساخته می شود و دقیقاً  حركتی منظّم  در  موج های آهنگین را همراهی میكند .  شعری  زلال  واقعی است  كه  علیرغم  رعایت ریتم و فاصله ی گام به گام و اصول تعریف شده ی  خاصّ خود ، در ریتمی هماهنگ نوشته شود . هرچند كه این فنّ ، استادی و   مهارت  و حوصله ی زیادی می طلبد امّا بعنوان بهترین قالب برای بروز عاطفه ها ، عروس عصر اینترنت  و  ارتباطات  فضایی می باشد . « زلال »  تحرّك می خواهد ،  چنانچه از  طرحش  پیداست  ، اندازه می خواهد . نظم می خواهد . گوشه می خواهد . برای شكار اسرار و حرفهای مگو ،  خلوتی زنده می خواهد . زلال ، دقت و ظرافت و مهارت می خواهد تا در كمترین حجم ، محكمترین یا  شیرینترین سخن را در قالبی  منظّم  و با  اصولی پیشرفته تر   به عرصه ی ظهور برساند . اینك سلیقه ی زمان چنین اقتضاء می كند كه  جوهره ی احساس و پیام در كمترین زمان و كوچكترین حجم  به مخاطب ارائه شود. لذا  در این راستا ، زلال می خواهد جان كلام  در كوچكترین  حجمی هنرمندانه ،  بصورت شفّاف  بیان گردد.

مزِیّت  زلال  نویسی :مهمّترین حسن زلال نویسی در این است كه  شاعر  را  مشتاق  و  مكلّف  می كند كه هنر خود را بر خلاف عادت گذشته ، در جدیدترین و پیشرفته ترین قالب  بی سابقه و بی نظیر  نیز  به  عرصه ی ظهور  رسانده و  حرف و پیامش را در قالبی حسّاس جمع و جور بكند . و سعی بر این داشته باشد كه عصاره ی تصویر در كلام را به صحنه ی دید بكشد . هرچند كه  این فنّ به دلیل نظم و زبان و خصوصیّات خاص خود ، تمركز  زیادی می طلبد امّا شیرینترین تخیّل و  تصویر و  احساس را می توان در این قالب به  روحی سرزنده و ماندگار پیوند داد .  من مطمئنّم  كه نسل های آینده بطور  استادانه و از روی علاقه ، در  بطن و حوالی این اندیشه  ، كار نموده و در زلال نویسی ، هنر نمایی های عاشقانه و عارفانه و ماورائی خود را به نمایش جهانی خواهند گذاشت .




برچسب ها: سبک های شعر،
نوشته شده در تاریخ بیست و چهارم دی 89 توسط